ข้ามไปที่เนื้อหาหลัก

เปิดกรุ..!! รายการสิ่งของบริจาคในวันเปิดอาคารเรียนโรงเรียนศรีบุณยานุสสรณ เมื่อเกือบ ๙๐ ปีที่แล้ว


โรงเรียนศรีบุณยานุสสรณ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๔
ภาพจากหนังสือที่ระลึกในการฉลองโรงเรียน "ศรีบุณยานุสสรณ" และสะพาน "เริงบุญ"

โรงเรียนเทศบาลศรีบุณยานุสสรณ์ โรงเรียนเก่าแก่อีกแห่งหนึ่งของตลาดกระทุ่มแบนที่เชื่อได้ว่ามีศิษย์เก่าเป็นคนกระทุ่มแบนสำเร็จการศึกษาจากที่นี่จำนวนมากมาย

ในเรื่องเกี่ยวกับประวัติโรงเรียนนั้นผู้เขียนขอยกยอดไว้ในโอกาสถัดไป โดยในบทความนี้จะกล่าวถึงเรื่องสิ่งของบริจาคจากประชาชนผู้มีใจเป็นสาธารณะในเหตุการณ์เมื่อครั้งการทำพิธีเปิดอาคารเรียนหลังใหม่เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่นายเซียวซองอ๊วน สีบุญเรือง เมื่อ ๑๖ ตุลาคม ๒๔๗๕ (ในราชกิจจานุเบกษาแจ้งไว้ว่าเป็นการทำพิธีเปิดโรงเรียนประจำอำเภอกระทุ่มแบน "ศรีบุณยานุสสรณ")

นายเซียวซองอ๊วน สีบุญเรือง
ภาพจากหนังสือที่ระลึกในการฉลองโรงเรียน "ศรีบุณยานุสสรณ" และสะพาน "เริงบุญ"

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี ในพิธีเปิดอาคารเรียนโรงเรียนศรีบุณยานุสสรณ เมือ พ.ศ. ๒๔๗๕
ภาพจากโรงเรียนเทศบาลศรีบุณยานุสสรณ์

ภาพถ่ายนักเรียนหน้าอาคารเรียนเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๙๐ มองเห็นซุ้มอนุสรณ์นายเซียว ซอง อ๊วน
ภาพจากคุณไพรรัตน์ สมพลวัฒนา (นามสกุลเดิม พงษ์ศิวาภัย)

นอกจากนอกจากซุ้มคอนกรีตประดิษฐานรูปนายเซียวซองอ๊วน สีบุญเรือง ซึ่งหล่อด้วยทองแดงอันเป็นที่รู้จักเป็นอย่างดีของคนกระทุ่มแบนและศิษย์เก่าจากโรงเรียนแห่งนี้แล้ว ผู้เขียนยังคิดว่าสิ่งของบริจาคในครานั้นที่มีผู้มอบให้เป็นสมบัติของโรงเรียน ยังมีหลายสิ่งที่น่าสนใจ โดยได้คัดลอกและสรุปเป็นลำดับดังนี้ (สะกดตามต้นฉบับ)

๑. นายเซียวซองแป๊ะ สีบุญเรือง สร้างถังน้ำคอนกรีตให้ ๑ ใบ ราคา ๑๕๐ บาท และให้รูปนายเซียวซองอ๊วน สีบุญเรือง ๒ รูป ราคารูปละ ๒๐ บาท รวม ๑๙๐ บาท

๒. พระพิศาลพาหนชน ให้ถังน้ำคอนกรีต ๑ ใบ ราคา ๑๕๐ บาท โต๊ะประชุมรูปไข่ ๑ ตัว ราคา ๒๐ บาท รวม ๑๗๐ บาท

๓. นางเนื่อง สีบุญเรือง ให้ถังน้ำคอนกรีต ๑ ใบ ราคา ๑๕๐ บาท นาฬิกาลอนดอน ๑ เรือน ราคา ๑๖ บาท

๔. ขุนสุคนธวิทศึกษากร ให้หม้อกรองน้ำเคลือบ ๑ ใบ ราคา ๒๘ บาท

๕. นายและนางทีหวย สุยะนันท์ กับนายและนางพัฒน์ หลิมเจริญ ให้ตู้ใส่หนังสือรายละ ๑ ใบ รวม ๒ ใบ ราคาใบละ ๑๖ บาท

๖. นายเทียมเข่ง ให้โต๊ะและเก้าอี้รับแขก ๑ ชุด ราคา ๑๖ บาท

๗. นายเลื่อนและนางปรานี จุละโพธิ ให้แผนที่ประเทศสยามอย่างใหญ่กรุผ้าระบายสีแบ่งมณฑล ๑ แผ่น ราคา ๑๕ บาท ๔๓ สตางค์

๘. นายอี่ เฮี้ยนชาศรี ให้โต๊ะหมู่บูชาพระ ๑ ชุด ราคา ๑๒ บาท

๙. นายกิมลั้ย เคียงศิริ นายจู๋ นายวัดเส็ง นายอี่ นายอู๋ ให้โต๊ะครู เก้าอี้ กะปุกหมึกและที่วางด้ามปากกา คนละ ๑ ชุด ชุดละ ๑๐ บาท

๑๐. นายพุก แซ่ลิ้ม ให้พระบรมรูปรัชชกาลปัจจุบันชะนิดตั้ง ๑ พระรูป ราคา ๑๐ บาท

๑๑. หลวงเดิมบางบริบาล ให้พระบรมรูปรัชชกาลที่ ๕ ขนาด ๒๔ นิ้ว พร้อมกรอบ ๑ พระรูป ราคา ๗ บาท ๕๐ สตางค์ และให้รูปของหลวงเดิมบางบริบาลอีก ๑ รูป ราคา ๖ บาท

๑๒. นายมงคล พวงพงษ์ นายซุ่นฮก เติมประยูร นายบุญมาก โพธิพันธ์ นายเหม้น ไวยะวงษ์ ให้พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทั้ง ๗ รัชชกาล ขนาด ๒๔ นิ้ว พร้อมทั้งกรอบ คนละ ๑ พระรูป ราคาพระรูปละ ๗ บาท ๕๐ สตางค์

๑๓. นายไล่อู่ เปี่ยมเพิ่มผล กับห้างถ่ายรูปสยามจำลองลักษณ์ ให้พระรูปสมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ เจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิต และพระรูปพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัตคนละพระรูป ราคาพระรูปละ ๗ บาท

๑๔. พระยาสุรพันธ์เสนี และพระพิชัยบุรินทรา ให้รูปของตนพร้อมทั้งกรอบคนละละรูป ราคารูปละ ๖ บาท

๑๕. หลวงสรรพพากย์พิสุทธิ์ กับขุนประจิตดรุณแพทย์ ให้รูปของตนคนละรูป ราคารูปละ ๕ บาท

๑๖. นายจำรัส แก้วพร้อม ให้ถังน้ำสังกะสี ๔ ใบ ราคา ๑ บาท

สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ เจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิต
(สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต)
ภาพจาก
https://th.wikipedia.org
พระรูปพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัต
(มหาอำมาตย์เอก พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร)
ภาพจาก
https://th.wikipedia.org
หลวงเดิมบางบริบาล (ตังกุย กุณฑลบุตร)
ภาพจากหนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพหลวงเดิมบางบริบาล (นายเดิม กุณฑลบุตร)
พระยาสุรพันธ์เสนี
(พันเอกพระยาสุรพันธ์เสนี (อิ้น บุนนาค) )
ภาพจากหนังสืออนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ พันเอก พระยาสุรพันธเสนี (อิ้น บุนนาค)

หลวงสรรพพากย์พิสุทธิ์
ภาพจากหนังสืออนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ หลวงสรรพพากย์พิสุทธิ์ 
ขุนสุคนธวิทศึกษากร
ภาพจาก
https://th.wikipedia.org
นายเซียวซองแป๊ะ สีบุญเรือง
ภาพจากหนังสือที่ระลึกในการฉลองโรงเรียน "ศรีบุณยานุสสรณ" และสะพาน "เริงบุญ"

ตลอดระยะเวลาเกือบ ๙๐ ปี จากวันนั้นจนถึงวันนี้ สิ่งของบริจาคต่างๆ ได้ยังประโยชน์และความรู้แก่ลูกหลานชาวกระทุ่มแบนที่ได้เข้าศึกษา ณ สถาบันแห่งนี้เป็นจำนวนมาก เชื่อได้เลยว่า หากผู้ใจบุญดังได้เอ่ยรายนามข้างต้นได้ทราบ คงจะมีความปลาบปลื้มใจเป็นแน่แท้ และคงจะเป็นเรื่องที่น่าปลาบปลื้มยิ่งขึ้นไป หากสิ่งของดังกล่าวยังคงมีหลงเหลือเก็บรักษาไว้ เพื่อเป็นอนุสรณ์ให้เด็กๆ ได้เรียนรู้ประวัติของทางโรงเรียนสืบต่อไป แต่ก็คงเป็นเรื่องลำบากที่สิ่งของบางอย่างจะอยู่คงทนกับระยะเวลากว่า ๙๐ ปีได้ เชื่อได้เลยว่าโดยส่วนใหญ่คงเสียหาย สูญหายไปตามกาลเวลาและการใช้งาน ผู้เขียนเองก็ไม่ได้มีโอกาสเข้าไปสอบถามกับทางโรงเรียนว่ามีสิ่งใดหลงเหลือเก็บรักษาไว้อยู่บ้าง แต่หากยังคงมีอยู่ก็อยากจะฝากทางโรงเรียนและผู้เกี่ยวข้องช่วยเก็บรักษาไว้เป็นส่วนหนึ่งส่วนสำคัญของทางโรงเรียนและชาวกระทุ่มแบนด้วยครับ หรือจะทำเป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดย่อมสักห้องหนึ่งของทางโรงเรียนเองด้วยก็จะดียิ่งเลยเช่นกันครับ ^^

หมายเหตุ
• รองอำมาตย์โท ขุนประจิตดรุณแพทย์ อดีตศึกษาธิการจังหวัดสมุทรสาคร
• 
พระพิชัยบุรินทรา คือ พระยาพิชัยบุรินทรา (ฉ่ำ บุนนาค)
• ข้อมูลของบริจาคจาก ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๔๙

แอดมินกระทุ่มแบนโฟโต้
๒๘ มิ.ย. ๒๕๖๒

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ชื่อ "กระทุ่มแบน" มาจากไหน

"บ้านน้องอยู่ที่ไหนนะ?" "กระทุ่มแบนครับ" "แล้ว กระทุ่มแบน เนี่ย ทำไมมันถึงชื่อนี้?" "อืม..ไม่แน่ใจ...ไม่ทราบเลยครับ" เชื่อได้ว่าคนกระทุ่มแบนหลายคนคงจะคุ้นเคยกับบทสนทนาประมาณข้างต้น ที่ตอบได้เพียงคำถามแรก แต่เมื่อถึงคำถามที่สอง เซลล์สมองอาจต้องวิ่งทำงานเหนื่อยกันเลยทีเดียว สุดท้ายบางคนตอบได้ บางคนเดาไป บางคนถามกลับว่า "อยากจะรู้ไปทำไม" สำหรับผมแล้ว... "กระทุ่มแบน...ทำไมมันถึงชื่อนี้" มันเป็นคำถามที่ค้างคาใจมาหลายปี จนกระทั่งวันที่พอจะมีกำลังและเวลา รวมถึงความพร้อมประกอบอื่นๆ ทำให้ได้ออกค้นหาคำตอบเสียที ภาพแผนที่ตัดเฉพาะส่วนจากกรมแผนที่ทหารบกสำรวจเมื่อ พ.ศ. 2456 ภาพจากหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

เปิดตำนาน "ร้านถ่ายรูปแห่งแรกของกระทุ่มแบน"

หากค้นรูปถ่ายติดบัตรขาวดำเก่าๆ ยุค 2500 ที่บ้านของคนกระทุ่มแบนขึ้นมาดู ผมเชื่อว่ากว่า 80 เปอร์เซ็นต์ของรูปถ่ายเหล่านั้น บนมุมซ้ายหรือขวาด้านล่างของรู ปจะต้องมีตราประทับแบบนูนของร้ านถ่ายรูปแห่งหนึ่ง ซึ่งเป็นร้านที่นิยมและได้รั บความไว้วางใจจากชาวกระทุ่ มแบนมาอย่างยาวนาน นั่นคือ "ห้องภาพชูศิลป์ : ร้านถ่ายรูปแห่งแรกของกระทุ่ มแบน" หลังจากหาเวลานัดหมายกับห้องภาพชูศิลป์ ให้จังหวะลงตัวกับวันที่ ผมพอจะว่างจากทั้ งงานประจำและงานพิเศษในวันหยุ ดเสาร์-อาทิตย์เรียบร้อย ผมจึงได้มีโอกาสฟังเรื่องราวดีๆ จากทายาทผู้ก่อตั้ง "ห้องภาพชูศิลป์" ในวันเสาร์ที่ 28 กรกฎาคม 2562 คุณพวงเพ็ญ โภคฐิติยุกต์ หรือ "ป้าเช็ง" ลูกสาวคนโตของเจ้าของห้องภาพชูศิลป์ เกิดเมื่อ พ.ศ. 2492 ได้บอกเล่าให้ผมได้ฟังด้วยรอยยิ้ มอารมณ์ดีถึงประวัติห้องภาพชูศิลป์ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งในรุ่นของคุ ณพ่อและคุณแม่  คุณพ่อมีลูก 5 คน คือ คุณป้าเป็นคนโต มีน้องชาย 3 คน และน้องสาวคนเล็กอีกคน   คุณพวงเพ็ญ โภคฐิติยุกต์ หรือ "ป้าเช็ง" จุดเริ่มต้นของอาชีพถ่ายภาพ คุณแม่ป้าเช็งชื่อ ...

กว่า ๙๐ ปี "ร้านกิมกี่" และเรื่องเล่าจากเจ้าของร้าน

ตลาดกระทุ่มแบนเป็นอีกหนึ่งชุมชนอันเป็นศูนย์กลางด้านการค้าที่สำคัญมาหลายร้อยปีในอำเภอกระทุ่มแบน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บ้านเรือนที่ตั้งอยู่ตามแนวคลองภาษีเจริญในบริเวณตลาด ใกล้กับจุดที่คลองกระทุ่มแบนตัดผ่านกับคลองภาษีเจริญ หรือคนเก่าๆ ในพื้นที่เรียกกันว่า “ตลาดสี่แยก” หรือ “ตลาดสี่กั๊ก” อันเป็นตลาดน้ำที่คนรุ่นเกิดก่อนปี พ.ศ. ๒๕๐๐ ได้บอกเล่ากันเป็นเสียงเดียวว่ามีความคึกคัก มีเรือแน่นเป็นร้อยลำทั้งเรือพ่อค้าแม่ค้า และเรือชาวบ้านที่มาจับจ่ายซื้อของในยามเช้า เรือนไม้ริมคลองบริเวณถนนเจริญสวัสดิ์นับตั้งแต่สามแยกโรงพิมพ์วิไลพาณิชย์ยาวเรื่อยไปจนถึงศาลหลวงตาทองก็จะเป็นห้องแถวไม้เก่าที่เป็นแถวแนวยาว บางส่วนมีการก่อสร้างขึ้นในยุค ๒๔๙๐ แต่บางส่วนก็มีการก่อสร้างมาก่อนหน้านั้น มีห้องแถวอยู่ช่วงหนึ่งฝั่งตลาดบริเวณเชิงสะพานแป๊ะกง หรือที่หลายคนเรียกกันอีกชื่อว่า “ตลาดบุญมี” ที่ยังคงสภาพความเป็นเรือนไม้เก่าที่ขนาบข้างด้วยอาคารคอนกรีตที่ปลุกขึ้นมาทดแทน ทำให้ผมได้มีโอกาสได้พอเห็นสภาพเดิมของห้องแถวรุ่นแรกๆ ของตลาดกระทุ่มแบนอยู่บ้าง แต่จะมีอยู่ร้านหนึ่งที่มีป้ายระบุอายุร้านชั...